Türkiye’nin 2026–2030 Yapay Zekâ Eylem Planı, lojistikte rota optimizasyonundan kestirimci bakıma, depo otomasyonundan otonom araçlara kadar yeni bir dönüşüm sürecinin önünü açıyor. Avrupa Birliği’ndeki yapay zekâ düzenlemeleri ise veri güvenliği, şeffaflık ve mevzuata uyumu şirketler için daha önemli hale getiriyor.
Lojistik Planın Neresinde?
Türkiye’nin 2026–2030 Yapay Zekâ Eylem Planı, lojistikte yapay zekâ kullanımının önünü açabilecek hedefler içeriyor. Plan kapsamında 10 bin uzman ve 100 bin yapay zekâ profesyoneli yetiştirilmesi, veri merkezi kapasitesinin 1 GW’a çıkarılması hedefleniyor.
Önce Veri, Sonra Yapay Zekâ
Lojistikte yapay zekânın verimli çalışması için araç, yakıt, bakım, teslimat ve depo verilerinin düzenli toplanması gerekiyor. Güçlü veri altyapısı ve güvenli veri yönetimi dönüşümün temelini oluşturuyor.
KOBİ’ler İçin Erişim Önemli
Yapay zekâ uygulamalarının yüksek işlem gücü gerektirmesi KOBİ’ler için maliyet yaratıyor. Ortak işlem altyapılarının bu erişim sorununu azaltması hedefleniyor.
Karayolunda Yapay Zekâ Henüz Yaygın Değil
IRU’ya göre küçük taşımacılık şirketlerinin yaklaşık yüzde 90’ı yapay zekâ kullanmıyor. Rota optimizasyonu ve kestirimci bakım ise öne çıkan uygulamalar arasında.
Kestirimci Bakımla Arıza Önceden Tespit Edilebilecek, sensör verilerini analiz eden yapay zekâ, olası arızaları önceden belirleyerek bakım süreçlerinin planlanmasına ve plansız duruşların azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
Rotalar Daha Akıllı Hale Gelecek
Trafik, hava koşulları, teslimat ve yakıt verileri analiz edilerek daha verimli rotalar oluşturulabiliyor. Gerçek zamanlı veriler güzergâhların operasyon sırasında değiştirilmesine imkân tanıyor.
Depolar Ve Otonom Araçlar
AGV, AMR ve otonom forkliftler depolarda yaygınlaşırken yapay zekâ; taşıma, depo yerleşimi ve operasyon sıralamasını optimize edebiliyor.
Sürücünün Yerini Mi Alacak?
18 pazarda yaklaşık 2,9 milyon profesyonel kamyon şoförü açığı bulunuyor. Bu nedenle yapay zekânın kısa vadede sürücünün yerini almaktan çok iş yükünü azaltması bekleniyor.
AB Yapay Zekâ Yasası Lojistiği De İlgilendiriyor
AB Yapay Zekâ Yasası, çalışan performansı, biyometrik sistemler ve yüksek riskli uygulamalar nedeniyle lojistik şirketlerini de ilgilendiriyor. AB ile çalışan işletmelerin mevzuat uyumunu takip etmesi gerekiyor.
Cezalar 35 Milyon Euroya Kadar Çıkıyor
Yasaklanan yapay zekâ uygulamalarında 35 milyon Euro’ya veya küresel cironun yüzde 7’sine kadar ceza öngörülüyor.
Bu nedenle yapay zekâ kullanımının kontrol altında tutulması önem taşıyor.
“Gölge Yapay Zekâ” Riski
Çalışanların şirket bilgisi dışında yapay zekâ kullanması, ticari ve müşteri verilerinin kontrolsüz şekilde üçüncü taraf sistemlere aktarılması riskini doğuruyor. Kullanım politikaları bu riski azaltabilir.
Lojistik Şirketleri Ne Yapmalı?
Şirketler önce veri altyapılarını değerlendirmeli, ardından rota, bakım, depo yönetimi veya doküman otomasyonu gibi alanlarda küçük projelerle başlamalı. Eğitim, veri güvenliği ve mevzuat uyumu da sürece dahil edilmeli.
Yeni Dönem Sadece Teknolojiyle İlgili Değil
Yapay zekâ dönüşümü yalnızca yazılım ve otonom araçlardan oluşmuyor. Veri yönetimi, çalışan yetkinlikleri, siber güvenlik ve mevzuat uyumu da dönüşümün önemli parçaları arasında yer alıyor.
Yorumlar kapalı.